Tamamlayıcı Mallar

« Back to Glossary Index

Tamamlayıcı mal nedir? Tamamlayıcı mal ne demek? Bu yazımda özellikle iktisat konuları arasında sıkça karşılaşılan bir terim olan tamamlayıcı mallar nedir konusunu ele aldım. İkame mallar ve tamamlayıcı mallar birbiri ile çok karıştırılmaktadır. Bu iki terimin birbirinden farklı olduğunu her iki yazımı okuyunca anlayabileceksiniz.

Kimi zaman tamamlayıcı ürün nedir şeklinde de sorulan bu soruyu açıkladıktan sonra tamamlayıca mallara örnek vererek pekiştirmesini yapacağım. Şimdi gelin tamamlayici mallar nedir bakalım.

Tamamlayıcı Mal Nedir?

Tamamlayıcı mallar iktisatta bir malın kullanımı sırasında beraberinde kullanılarak tamamlayıcı etki oluşturan, birbirini tamamlayan mallar anlatmaktadır.

İhtiyaçları gidermek amacıyla başka mallar ile birlikte kullanılması gereken ya da üretimde başka mallar ile birlikte kullanıldığında anlamlı olabilen mallara tamamlayıcı mallar denir. Birlikte kullanılması gereken mallardan herhangi birinin olmaması durumunda ihtiyaç giderilemez ya da üretim gerçekleştirilemez.

Mallar arasındaki tamamlayıcılık ilişkisi isteğe bağlı olabileceği gibi zorunlu da olabilmektedir. Bazı mallar zorunluluk ilişkisine göre talep edilirken bazıları isteğe bağlı bir talep oluşturur.

Tamamlayıcı malların kullanımı sırasında birinin kullanımı, diğer malın kullanımını da zorunlu hale getirebilir. Tamamlayıcı mal örnek olarak araba-lastik ilişkisi verilebilir. Burada zorunlu tamamlıyıcı mallar örneği söz konusudur. Eğer lastik olmazsa arabanın kullanımı da mümkün değildir.

tamamlayıcı ürün nedir

Yine araba-yakıt (benzin, mazot, lpg) ilişkisi de zorunluluk gerektiren tamamlayıcı mallara örnek olmaktadır. Yakıt olmadığı takdirde arabayı amacına uygun şekilde kullanmanız mümkün değildir.

Bunun yanı sıra birlikte kullanımı isteğe bağlı olan tamamlayıcı mallar da bulunmaktadır. Buna en çok verilen örnek ise çay-şeker ikilisidir. Çok sayıda insan çayı şekersiz de tüketebilmektedir. Bu nedenle birlikte kullanımı zorunlu değildir.

Tamamlayıcı Mallara Örnek Olarak Neler Verilebilir?

Tamamlayici mal, diğerine değer katan bir ürün veya hizmet olarak da tanımlanabilmektedir. Yani tüketicinin birlikte kullandığı iki maldır. Tamamlayıcı mallara örnek olarak mısır gevreği ve süt veya DVD ve DVD oynatıcı verilebilir.

Tamamlayıcı mallar arasındaki ilişki son tüketim malları (nihai mallar) arasında olabileceği gibi, nihai mallar ve ara mal arasında ya da sadece ara mallar arasında olabilir.

Bu nedenle de tamamlayıcı mallarla hem yatırım ve tüketim malı piyasalarında hem de ara mal piyasalarında karşılaşmak mümkün olmaktadır.

Tamamlayıcılık ilişkisi sadece iki mal arasında olmak zorunda değildir. Çok daha fazla sayıda mal arasında tamamlayıcılık ilişkisi olabilir. Bu ilişki zamanla veya teknolojik gelişmeler nedeniyle sonlanabilir.

Mallar arasında kaçınılmaz ilişki olabileceği gibi yapay olarak oluşturulmuş ya da zevke bağlı oluşturulan bir ilişkiden de söz edilebilir. Bu yüzden de geçici ve kalıcı tamamlayıcı mallardan söz etmek de mümkündür.

Birbiri olmadan kullanılamayan tamamlayıcı malların güçlü bir ilişkisi olduğu bilinmektedir. Tamamlayıcı mallarda bir malın fiyatı yükseldiği zaman diğerine olan talep azalacaktır.

Tamamlayıcı malların birbirleriyle negatif bir ilişkisi vardır. Bu, X ürününün fiyatı arttığında Y ürününe olan talebin düştüğü anlamına gelir. Bunun nedeni, yüksek fiyat nedeniyle daha az kişinin X ürününü satın almasıdır. Sonuç olarak, daha az insan da Y ürününü satın alıyor ve bu da yalnızca X ürününe değer katıyor demektir. Ekonomik jargonda, bu ‘talebin negatif çapraz esnekliği’ olarak bilinir.

tamamlayıcı mal nedir

Örneğin benzin fiyatlarının arttığını düşünelim. Tamamlayıcı mal olarak arabalara olan talebin azalmasına neden olacaktır. İnsanlar benzin masrafından kaçınmak için toplu taşımaya yönelebilir. Dolayısıyla tamamlayıcı mallarda bir malın fiyatında yaşanan artış diğerinin talebini düşürmektedir.

Başka bir tamamlayıcı mal örneği olarak cep telefonu – kılıf örneği verebiliriz. Cep telefonu fiyatları %10 artarsa talep azalacaktır. Daha az kişinin cep telefonu alması demek kılıf alan kişi sayızını da azaltacaktır. Bu ilişkiden dolayı bu iki mal tamamlayıcı mallara örnek olarak gösterilebilir.

Fiyatta yaşanan düşüş ise diğer malın talebini arttırmaktadır. İkame mallar da ise bunun tam tersi bir durum vardır. Örneğin; Ülkemizde benzin fiyatları çok yüksek. Eğer benzin 7 lira seviyelerinden 4 lira seviyesine düşerse, tamamlayıcı mal olan araba talebinde de bir hayli yükseliş yaşanır. Ancak ikame mal olan otogaz talebinde ise düşüş yaşanacaktır.

Zorunlu ve isteğe bağlı tamamlayıcı mallar için örnekler sunduk. Ayrıca birbiri ile hiçbir şekilde ayrı düşünülemeyecek olan mallar vardır. Bunlara ise tam tamamlayıcı mallar denir. Örneğin bir ayakkabının sağ teki ile sol teki buna iyi bir örnektir. Tam tamamlayıcı malların farksızlık eğrisi L şeklindedir.

Tamamlayıcı Mallar Arasındaki Bağlılık İlişkisi Nasıldır?

Tüm tamamlayıcı mallar aynı bağlılık ilişkisine sahip değildir. Zayıf ve güçlü tamamlayıcı mallar vardır. Zayıf tamamlayıcı mallar, fiyat artışlarına çok sınırlı bir şekilde yanıt verir. Diğer bir deyişle, tamamlayıcı malların fiyatlarındaki artışlara duyarlı değillerdir. Bununla birlikte, ikisi arasında az da olsa bağlantı vardır.

Örnek olarak kahve ve kahve kremasını ele alırsak; birbirini tamamlayan iki üründür. Tüketiciler kremayı kahve ile birlikte kullanıyorlar, ancak krema yerine başka ürünler de kullanabilirler.

Kahve kremasının fiyatında meydana gelebilecek 10 birimlik artış kahve talebinde 1 birimlik düşüşe sebep olur. Burada zayıf bir ilişki olduğu görülebilir. Bunun nedeni, tamamlayıcı ürünün fiyat artışının diğerindeki talep üzerinde çok az etkiye sahip olmasıdır. Buradan talebin çapraz esnekliği düşüktür sonucu çıkarılabilir.

Güçlü tamamlayıcı mallar arasında ise daha yakın bir ilişki vardır. Bir malın değerli olabilmesi için diğerine daha bağımlı olması anlamına gelir. Örneğin, bir akıllı cep telefonu ve mobil uygulama arasında güçlü bir tamamlayıcılık ilişkisi vardır. Bunlar güçlü tamamlayıcı ürünler olarak bilinir çünkü birbirleri olmadan oldukça faydasızdırlar.

Oyun konsolu ve oyun arasında da bu ilişkiden söz edilebilir. Güçlü tamamlayıcı ürünler arasındaki ilişki çok esnektir. Diğer bir deyişle, oyun konsollarının fiyatı yükseldiğinde, oyunlara olan talebin düşmesi muhtemeldir.

tamamlayıcı mallara örnek

Dolayısıyla, aralarında bir “negatif çapraz esneklik” olduğunu söyleyebiliriz. Aslında, kendi başına satılamayan herhangi bir ürüne bakarsanız, bu muhtemelen güçlü bir tamamlayıcı maldır. Öyleyse, eğer ürün X’i sadece daha önce Y ürününe sahipseniz kullanabiliyorsanız, o zaman bunlar güçlü tamamlayıcı mallar demektir.

Tamamlayıcı Mallar Grafik

Aşağıdaki grafikten de görebileceğimiz gibi; cep telefonu fiyatı düştüğünde cep telefonu kılıflarına olan talep artıyor.

Bunun nedeni, daha fazla tüketici daha düşük fiyatlarla satın aldıkça cep telefonlarına olan talebin artmasıdır.

Buna karşılık, aynı tüketiciler cep telefonu kılıfları da talep ediyor. Bu da yüksek satış anlamına gelmekte.

tamamlayıcı mallar

« Back to Glossary Index
Daha önce yatırım şirketlerinde çalışmış ve 10 yıldır forex piyasasında işlem yapan biri olarak, bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.